تبلیغات 
تاریخ تفسیر قرآن كریم
تاریخ تفسیر قرآن كریم (1) تفسیر در عصر صحابیان تاریخ تفسیر قرآن كریم (2) مشهورترین كتب تفسیر به مأثور تاریخ تفسیر قرآن كریم (3) تفسیرشیعه امامیه طبقات مفسران شیعه تفسیر خوارج اشارهاى به تفسیرهاى علمى
مقدمه:
متجاوز از چهارده قرن، از تاریخ تنزیل قرآن مجید مىگذرد. و تفسیر این كتاب مبین و مبارك سابقهاى از صدر اسلام تاكنون دارد. دانشمندان اسلامى همه توان و تخصص و استعداد و دانش خویش را با علاقه و افر و عشق سرشار همه عمر را به پاى تبیین و تفسیر این كتاب عظیم صرف نموده و همه هم خود را در این راه مقدس و خطیر مصروف داشتهاند. ارباب ادب و اصحاب بلاغت، از بعد ادبى دقائق و ظرائف كلمات و الفاظ نورانى قرآن را كه به زبان (عربى مبین) نازل گردیده، مورد بحث و فحص قرار داده و به «تدبر» و تبیین ارتباط محكم مفاهیم و انسجام متقن مضامین و هم آهنگى زیباى معانى و اثبات «عدم اختلاف» در كلام الله مجید پرداختهاند. متكلمان و حكماى اسلام نیز، زبان برهان گشودند و روش تعقلى و مبانى و قواعد فلسفى رابه خدمت تفسیر قرآن كریم در آوردند.
اگر چه در این وادى عدهاى بعلت تعصب در تحزب و فرقه گرایى، دچار پیش داورى، و گرفتار رأى شخصى در تفسیر قرآن شدند! ولى عالمان عامل و مخلص با تكیه به تفسیر مأثور از تبیین معقول، در آیات دور نیفتادند و جانب حق را رها نساختند.
حكیمان الهى هنگامى كه در تعمق و تفكر آیات قرآن، در مقابل فهم و بیان آیاتى چون «الله نور السموات و الارض»، به پایان قلمرو عقل و اندیشه بشرى رسیده و از درك عمق معانى آیات عاجز مانده و پاى عقل را در طى طریق لنگ دیدهاند ؛ و عارفان و اهل ذكر كه در كشف حقایق قرآنى و معارف عمیق الهى، پاى استدلالیان را چوبین و بى تمكین یافتهاند، هر دو گروه با تشویق آیاتى چون «ان تتقوا الله یجعل لكم فرقاناً» و «یؤتى الحكمة من یشاء» براى تفسیر و فهم قرآن از «معرفت شهودى» استمداد كرده و در حوزه لطیف «عرفانى» به كند وكاو حقایق مصحف محمد (ص) مبادرت نمودهاند. فقها نیز از منبع فیض آیات الاحكام مستفیض بوده و بویژه در عصر غیبت در اجتهاد و استنباط احكام از این بحر نور مستفید گشتهاند. علماى اخلاق نیز براى ارشاد «ناس» و تزكیه نفوس و بعد اخلاقى و ارزشى آیات الهى را مورد تفسیر و تفصیل قرار داده و قلوب را به نور قرآن منور ساختهاند: اولى الالباب هم به سفارش قرآن كریم در تفسیر آیات «آفاقى و انفسى»، كتاب تكوین را مورد مطالعه و تحقیق قرار داده و قرآن مجید را «تفسیر علمى» و عینى نموده، و «ربنا ما خلقت هذا باطلاً» از زبان و قلم جارى ساختهاند.
و خلاصه، صاحبان عقل سالم و قلب سلیم در طول «تاریخ تفسیر»، همه و همه، بقدر «طاقت بشرى» براى فهم «مراد الله» و حقایق قرآن در این بحر عمیق و بىپایان به غواصى پرداخته و هر كس بقدر ظرفیتش از این «آب حیات» نوشیده و هر كس بر اساس «قابلیت استفاضه» و مرتبه علمى و تقوائى و مطابق درجه «تطهیر باطن» و تمسك به «عترت»، از بواطن نورانى و ژرف این كتاب الهى مستفیض و مستفید گشته است. و امروز ما در تفسیر قرآن كریم، وارث این همه جهاد و اجتهاد و تلاش طولانى در قرون متمادى هستیم و نباید از این همه فیض خدائى بى بهره بمانیم بویژه وارثانى چون «امت اسلامى ایران» كه با تمسك به «نورالثقلین» در خط سرخ آل محمد (ص) و على (ع)، به رهبرى فرزند رشید على (ع) و اسوه زمان حضرت امام خمینى و بنیان گزار جمهورى اسلامى (ره) و با ایثار جان و خون پاك خویش، نظام و رژیم ضد قرآنى طاغوت را سرنگون كرده و شریعت پاك و اسلام ناب محمدى (ص) را از سلاسل و اغلال استكبار جهانى آزاد نموده و با روح و حقیقت قرآن جامعه اسلامى را احیاء و نظام حكومت اسلامى را در ایران مستقر و تثبیت كردهاند و با زنده كردن نظام فكرى و نظام ارزشى اسلام عزیز قرآن كریم را از مهجوریت و مظلومیت خارج ساختهاند. امروز ما از رهبر كبیر انقلاب خونبار اسلامى، آن بنده صالح و مخلص خدا كه قرآن در یكدست و «تبر ابراهیمى» در دست دیگر داشت؛ خوب آموختهایم كه فقط در بحث الفاظ ماندن و در متن كتابهاى اسلامى متوقف شدن و تنها در علوم و معارف الهى تفحص و تخصص داشتن و سیره و سنت نبوى (ص) و امامان معصوم (ع) را بعنوان درس و بحث بازگو كردن براى احیاء اهداف مقدس اسلام و اجراى احكام و ارزشهاى والاى قرآن در جامعه و نجات امت مسلمان، هرگز كافى نمىباشد. نشر اسلام و قرآن بصورت صورى و رعایت رسمهاى شعارى و تشریفاتى و فرو رفتن وغرق شدن در بحثهاى فنى بدون توجه به غرض اصلى ارسال رسل و انزال كتب و بدون عنایت به سرنوشت پیروان قرآن، پرداختن به بخشى از دین و دور افتادن از روح و حقیقت قرآن است نشر «قرآن بزرگ سلطانى» توسط شاه معدوم در ایران از یك طرف و زیر پا گذاردن احكام و اخلاق قرآن از طرف دیگر بیانگر این واقعیت. نشر قرآن توسط شاه فهد در حجاز و هدیه به حجاج سراسر جهان از یك طرف و به شهادت رساندن صدها نفر زن و مرد زائر خانه خدا در حرم امن الهى از طرف دیگر شاهد بر این مطلب است و امروز شاهدیم كه در جهان اسلام معلم و مفسر و حافظان قرآن بسیارند ولى حافظ و پاسدارى و عامل به قرآن و مجرى احكام آن معدود آنهم عده قلیلى از مسلمانان جهان بعلاوه امت وفادار به قرآن ایران امید است كه قدر نعمت انقلاب الهى و اسلامى خود را بدانیم و در فضاى آزاد و عطرآگین و معنوى آن با استشمام نسیم معطر و حیات بخش «قرآن» هوشیار باشیم و با آواى آسمانى قرآن گوشهایمان «شنوا» و را رؤیت و قرائت قرآن چشمانمان« بینا» و با تحقیق در تفسیر و معانى آن دلهایمان «روشن و افكارمان سالم و با عمل به قرآن از «قیود» غیر خدا آزاد و به مقام والاى قرب حضرت حق تعالى نائل آئیم البته اصلاح جزوه در زمانى اتفاق افتاد كه حضرت امام رضوان الله تعالى علیه به لقاء الله پیوسته و مقام معظم رهبرى حضرت آیة الله خامنهاى راه امام راحل را با قدرت هر چه بیشتر ادامه مىدهند.